Περιγραφή
Η χαρουπιά(ξυλοκερατιά, τερατσιά) ανήκει στην οικογένεια Leguminosae στο γένος Ceratonia και στο είδος Ceratonia siliqua L . Καταγωγή της είναι η Μέση Ανατολή (Συρία,Παλαιστίνη). Εκτός από τις Μεσογειακές χώρες καλλιεργείται και στην Αυστραλία, Β. Αμερική και Β. και Ν. Αφρική. Στην Κύπρο καλλιεργείται από τα πολύ παλιά χρόνια, σε σημαντική έκταση, στην κατεχόμενη σήμερα Καρπασία. Τα χαρούπια ένεκα της πολύ μεγάλης ζήτησης που υπήρχε στο εξωτερικό, θεωρούνταν σαν « Ο μαύρος χρυσός της Κύπρου.» Στις ελεύθερες περιοχές υπολογίζεται ότι καλύπτει συμπαγή έκταση 4000 εκταρίων με 200 000 δέντρα, και 100 000 διάσπαρτα δέντρα. Η ετήσια παραγωγή υπολογίζεται στους 14 000 τόνους (πριν την Τουρκική εισβολή η παραγωγή ανέρχετο στους 53 000 τόνους). Χαρακτηριστικά του δέντρου Η χαρουπιά είναι δέντρο αείφυλλο, μέτριου ως μεγάλου μεγέθους, με βλάστηση κυρίως πλαγιόκλαδη, βαθύρριζο και μακρόβιο ( πέραν των 200 χρόνων). Τα φύλλα είναι σύνθετα, συνήθως με 6 φυλλαράκια, εναλλάξ, δερματώδη, λεία, χαλκοκόκκινα στην νεαρή ηλικία και βαθυπράσινα όταν ωριμάσουν. Κλίμα Η χαρουπιά είναι δέντρο θερμών και ξηρών περιοχών και μπορεί να ευδοκιμήσει και να αποδώσει ικανοποιητικά μέχρι υψομέτρου 600 μέτρων. Θεωρείται ανθεκτικότερη στους παγετούς από την πορτοκαλιά και πιο ευαίσθητη από την ελιά. Οι καρποί υφίστανται ζημιές στους –4 βαθμούς ως –5 βαθμούς Κελσίου και οι βλαστοί στους –6,7 βαθμούς ως –7,8 βαθμούς Κελσίου. Έδαφος Στην Κύπρο καλλιεργείται με επιτυχία σε εδάφη ξηρά, πετρώδη και ασβεστολιθικά. Έτσι, αξιοποιεί περιοχές ξηρές και άγονες που η οικονομική τους εκμετάλλευση θα ήταν διαφορετικά αδύνατη. Ποικιλίες Στην Κύπρο υπάρχουν τρεις κατηγορίες χαρουπιάς. Τα Άγρια : Δέντρα άγρια, σπορόφυτα, με λεπτούς καρπούς. Τα Αποστολίτικα : Δέντρα μη εμβολιασμένα, με καρπούς καλύτερους από τα άγρια. Τα Ήμερα : Δηλαδή τα εμβολιασμένα δέντρα. Εχθροί και Ασθένειες Ο μεγαλύτερος εχθρός της χαρουπιάς είναι η ποντίκα η οποία κατατρώγει τη φλούδα των βλαστών των δέντρων, με επακόλουθο την ξήρανση τους. Από τα διάφορα έντομα που την προσβάλλουν, ο Myelois ceratoniae Zell θεωρείται η μεγαλύτερη μάστιγα. Επίσης τα Τζιτζικάκια ( leafhoppers ), o Αλευρώδης και το Λεκάνιο ( Lecanius elongatuus ), δυνατό να προκαλέσουν ζημιές στα δέντρα. Από τις ασθένειες η κυριότερη θεωρείται η Στάχτη. Οικονομικά στοιχεία Ωφελιμότητα Όπως είναι η υφιστάμενη κατάσταση της χαρουποκαλλιέργειας στην Κύπρο η μέση παραγωγή χαρουπιών είναι περίπου 20 κιλά/δέντρο. Όμως αν δοθεί η πρέπουσα σημασία εκμετάλλευσης, η παραγωγή θα κυμανθεί στα 50-80 κιλά κατά δέντρο. Η χαρουπιά θεωρείται από τα λίγα δέντρα που συμβάλλουν στην καθαριότητα της ατμόσφαιρας από βλαβερές ουσίες. Συγκεκριμένα απορροφά το μόλυβδο από την ατμόσφαιρα, που θεωρείται ένα από τα βλαβερά στοιχεία για τον άνθρωπο. Είναι το μόνο δέντρο που δίδει το πράσινο χρώμα στις ξηρικές πεδινές και ημιορεινές περιοχές προσφέροντας έτσι ένα ευχάριστο φυσικό περιβάλλον και συμβάλλει στη διατήρηση της πτερωτής πανίδας στις περιοχές αυτές. Από τον καρπό της χαρουπιάς μετά από ορισμένη επεξεργασία παράγονται το χαρουπόμελο και παστέλι, τα οποία είναι ωφέλιμα σαν μαλακτικό, για φλεγμονές του αναπνευστικού συστήματος και της δυσκοιλιότητας. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν υποκατάστατο του κακάο στην σοκολατοβιομηχανία. Τα αλεσμένα χαρούπια χρησιμοποιούνται σαν τροφή των ζώων(βοοειδή και αιγοπρόβατα). Μετά από αποφλοίωση των σπερμάτων με θειικό οξύ και ξήρανση τα έμβρυα διαχωρίζονται από τις κοτυληδόνες. Τα έμβρυα αλευροποιούνται και χρησιμοποιούνται ως φύραμα για τις γαλακτοφόρες αγελάδες ή για την παρασκευή συμπυκνωμένων ιδιοσκευασμάτων (σούπες) Από τις κοτυληδόνες παράγεται γόμα που χρησιμοποιείται στην υφαντουργία τη ζαχαροπλαστική τη βιομηχανία μπισκότων κοσμητικών σκευασμάτων και φωτογραφικών φιλμ. Σαν σακχαρούχος καρπός τα χαρούπια μετά από ζύμωση και απόσταξη περιέχουν αλκοόλη σε ποσοστό 25%. Τα άγουρα χαρούπια περιέχουν δεψικές ουσίες και χρωστική ουσία που χρησιμοποιείται για τη βαφή υφασμάτων. Το 90% της παραγωγής των χαρουπιών εξάγεται σε διάφορες μορφές (ολόκληρος καρπός, χαρουποπυρήνας, αλεσμένα, γόμα, χαρουπάλευρο κτλ) στην Ιταλία, Αγγλία, Αμερική, Ισπανία, Αυστραλία, Ιαπωνία, και Αίγυπτο. ( Πηγή: Τμήμα Γεωργίας -Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, Έκδοση 10/1997, Λευκωσία - Κύπρος )
Επιτροπή
Αποφάσεις & Ανακοινώσεις της Επιτροπής
Καθεστώς λειτουργίας του κλάδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Διαπραγμάτευση με την Ευρωπαϊκή Ένωση
|